نام دوره و تعریف رشته
کارشناسی پیوسته علوم آزمایشگاهی laboratory sciences
علوم آزمایشگاهی شاخه ای از علوم پزشکی است که در ارتباط با آنالیز آزمایشگاهی خون مایعات و انساج بدن انسان به منظور تشخیص بیماری، پیگیری درمان و حفظ سلامت افراد جامعه می باشد.
تاریخچه رشته و پیشرفتهای جدید:
این رشته که به نام مدیکال تکنولوژی در دانشگاه های جهان آموزش داده می شد در سال 1976 Credentialing Agency Nationalآنرا به Medical Laboratory Sciences (MLS) تغییر داد به طوری که در حال حاضر این رشته به نامهای Medical Laboratory Sciencesو یا Clinical Laboratory Sciences وجود دارد . اکثرا معتقدند که نام جدید وظایف حرفه ای شاغلین این رشته که به نام Clinical LaboratorySciences Officer (MLSO)نامیده می شوند را بهتر بیان می کند .
در ایران دوره کارشناسی پیوسته علوم آزمایشگاهی از سال 1347 در دانشگاههای تهران شیراز اصفهان تبریز اهواز و.... تاسیس گردید که بعد از انقلاب فرهنگی به صورت کاردانی و کارشناسی ناپیوسته در آمد .
در این رشته به موازات پیشرفت علوم پزشکی و گسترش دامنه روشهای تشخیصی تجهیزات آزمایشگاهی نیز بسیار پیشرفت کرده بطوری که امروزه شاغلین این رشته از دستگاههای الکترونیکی و اتوماتیک بسیار دقیق و حساس برای انجام آزمایشات مختلف بهره میگیرند.
برنامه های عملیاتی و استراتژیک
الف) برنامه های استراتژیک و عملیاتی گروه در حوزه آموزش
-
بهبود فعالیتهای آموزشی گروه در جهت ارتقائ کیفیت آموزش متناسب با استانداردها
-
ارتقای آموزش مجازی و استفاده اساتید از روشهای آموزش مجازی
-
استفاده از آموزش ترکیبی
-
تهیه لاگ بوک و فرم های ارزشیابی کارآموزی بر اساس سرفصل جدید
-
برگزاری کارگاههای مهارتی مورد نیاز برای دانشجویان
-
برگزاری کارگاههای مهارتی مورد نیاز برای اساتید
-
برگزاری کارگاهها و سمینار های مرتبط با گروه توسط اساتید و دانشجویان تحصیلات تکمیلی گروه
-
ارائه خدمات تشخیص آزمایشگاهی
-
نظارت بر برگزاری منظم کلاسهای نظری، عملی و کارآموزی دانشجویان
-
ارزشیابی برنامه و کوریکولوم های آموزشی و همچنین نظارت بر حسن عملکرد اعضای هیئت علمی و ارتقای فرمهای ارزشیابی کارشناسان گروه
-
پیگیری مشکلات آموزشی دانشجویان
-
جذب دانشجویان بین الملل
-
زمینه سازی برای استفاده از روش های نوین آموزشی
-
تلاش جهت افزایش کیفیت اموزش و در نتیجه افزایش پذیرش دانشجوهای گروه در مقاطع بالاتر
-
تلاش جهت تشویق و ترغیب دانشجویان جهت شرکت در ازمون ها و مسابقات مختلف کشوری و بین المللی از جمله المپیاد ها
ب) برنامه های استراتژیک و عملیاتی گروه در حوزه پژوهش
-
تدوین برنامه منظم جهت ارائه طرح های تحقیقاتی توسط اعضای هیئت علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی گروه
-
برقرای ارتباط علمی با مراکز تحقیقاتی بالینی و آموزشی در دانشگاه و یا خارج از دانشگاه در جهت بکارگیری پتانسیل علمی اساتید برای ارایه طرحهای مشترک و کاربردی نمودن پژوهش ها
-
تقویت ارتباط بین رشته ای با گروه های مختلف در دانشگاه
-
نظارت بر فعالیت شورای پژوهشی گروه و ارزیابی طرح های پژوهشی اساتید گروه
-
ارائه طرح های پژوهشی مرتبط با صنعت و فراهم سازی زمینه های همکاری با صنعت
-
اجرای طرح های پژوهشی نواورانه، فن اورانه و دانش بنیان
ج) برنامه های استراتژیک و عملیاتی گروه در حوزه لجستیک و پشتیبانی
-
تلاش جهت جذب اعضای هیئت علمی کار آمد و متعهد
-
تلاش جهت جذب دانشجوی بین الملل در مقطع تحصیلات تکمیلی
-
تلاش جهت جذب دانشجوی فلوشیپی علوم آزمایشگاهی
-
تلاش جهت جذب دانشجوی دکترای علوم آزمایشگاهی از مقطع کارشناسی
-
تلاش جهت توسعه فضای آموزشی و پژوهشی
-
تلاش جهت ایجاد مرکز تحقیقات هماتولوژی
-
تلاش جهت بروز رسانی و تجهیز ازمایشگاه های گروه
د) برنامه های استراتژیک و عملیاتی گروه در حوزه فرهنگی
-
تلاش جهت بهبود امکانات رفاهی دانشجویان و اعضای گروه
-
تلاش جهت برگزاری نشست ها و دوره های هم افزایی و هم اندیشی جهت دانشجویان و اعضاء گروه با همکاری مراکز EDO، EDC، معاونت فرهنگی و نهاد رهبری دانشگاه
-
برگزاری جلسات مشاوره جهت دانشجویان
-
پیگیری درخواست ها و مشکلات دانشجویان و اعضا گروه
ارزش ها و باورها (فلسفه برنامه )
فلسفه اصلی تدوین این برنامه درسی تربیت نیروی انسانی کارشناس در رشته علوم آزمایشگاهی بر اساس وظایف حرفه ای تعریف شده و معین در جامعه است.بطوری که اصول اساسی تعلیم و تربیت که شامل رشد شخصیتی و افزایش قدرت تفکر و شایستگی حرفه ای و ایجاد مهارتهای یادگیری مداوم را در دانش آموختگان برای ارائه خدمات آزمایشگاهی مطلوب در برداشته باشد.
ماموریت برنامه آموزشی در تربیت نیروی انسانی
ماموریت اصلی رشته علوم آزمایشگاهی تربیت افرادی است که بتوانند در آزمایشگاهای بالینی بیمارستانها و آزمایشگاههای مراکز بهداشتی با دانش اختصاصی که آموخته اند و با بکارگیری دستگاههای الکترونیکی پیچیده و روشهای متعدد آزمایشات مختلف را روی خون و یا دیگر مایعات و انساج بدن انجام دهند.
اطلاعات و نتایج به دست آمده از این آزمایشات پزشک را در تشخیص بیماری روند درمان و حفظ سلامت جامعه یاری می دهد . نظر به اینکه این رشته دائما در حال تغییر و توسعه است فارغ التحصیلان این رشته باید به نحوی آموزش ببینند که دانش و مهارت کافی برای تطبیق خود با تکنولوژی جدید را داشته باشند.
چشم انداز برنامه آموزشی در تربیت نیروی انسانی
آزمایشگاههای بالینی و بهداشتی در طی چند دهه گذشته از بخش کوچک که با چند دستگاه ساده و روشهای سنتی فیزیک شیمیایی تبدیل به مراکزی بزرگ با تجهیزات بسیار پیشرفته و شاخه های متعدد گردیده است.این تغییرات شگرف و سریع کارکنانی را طلب می کند که علاوه بر مجهز بودن به سلاح دانش روز قادر به استفاده از تجهیزات و دستگاههای پیچیده الکترونیکی و کامپیوتری و انجام روشهای جدید تشخیصی و مولکولی باشند. لذا چشم انداز بازار کار برای کارشناسان ورزیده و متبحر علوم آزمایشگاهی در حال و آینده در بستر رو به پیشرفت آزمایشگاههای بالینی و بهداشتی و کارخانجات و شرکتهای تولید و پخش مواد و وسایل آزمایشگاهی بسیار روشن و نمایان می باشد.
اهداف کلی
هدف از برنامه آموزشی کارشناسی علوم آزمایشگاهی تربیت دانشجویان برای ارائه خدمات آزمایشگاهی است . در این برنامه تعلیمات عمومی و اختصاصی لازم به دانشجویان داده شده تا علاوه بر درک کافی از انسان فرهنگ حکم بر آن و محیط اطرافش از عهده انجام آزمایشات اولیه و معمول در آزمایشگاههای بهداشتی و بالینی بر آیند.
اهداف سال 1403
-
جذب نیروی هیئت علمی
-
راه اندازی کلینیک فوق تخصصی کم خونی
-
افزایش چاپ مقالات با افلیشن دانشکده پیراپزشکی
-
افزایش کیفیت اموزش
-
افزایش مشارکت اساتید گروه در کارگاههای توانمند سازی اساتید
-
برگزاری کارگاه توسط اساتید گروه هماتولوژی و علوم آزمایشگاهی
-
برگزاری سمینار های اموزشی توسط اساتید گروه هماتولوژی و علوم آزمایشگاهی
نقش دانش آموختگان
دانش آموختگان دوره کارشناسی رشته علوم آزمایشگاهی علاوه بر رشد شخصیتی و تفکر علمی که طی دوره آموزش کسب نموده اند قادر خواهند بود آزمایشات بالینی تحقیقاتی و خدمات وابسته را در مراکز زیر بعنوان کارشناس انجام دهند.
1- آزمایشگاهای بالینی بیمارستانهای دولتی و خصوصی
2- آزمایشگاههای مراکز بهداشتی
3- آزمایشگاههای تشخیص طبی خصوصی
4- انستیتوها و مراکز تحقیقاتی و آموزشی
5- کارخانجات تولید وسایل و مواد آزمایشگاهی
6- شرکتهای پخش فراورده های بیولوژیک و آزمایشگاهی
7- آزمایشگاههای پزشکی قانونی
8- آزمایشگاههای سازمان انتقال خون.
وظایف حرفه ای دانش آموختگان
کارشناسان علوم آزمایشگاهی برای انجام خدمات آزمایشگاهی از انواع تجهیزات و روشهای مختلف آزمایشگاهی بهره مند خواهند شد این روشها شامل مطالعات میکروسکوپی روشهای تشخیص مولکولی روشهای مختلف تجزیه شیمیایی و ایمونولوژیکی و شناسایی باکتریولوژیکی می باشند.
این افراد نه فقط آزمایشات مختلف را انجام می دهند بلکه از اهمیت و اعتبار داده های بدست آمده با تکرار آزمایشات و بکارگیری روشهای مختلف کنترل کیفی و مشاوره با پزشکان و دیگر پرسنل بهداشتی درمانی نیز باید اطمینان حاصل نماید. سرپرستی کاردانهای علوم آزمایشگاهی بر عهده این افراد می باشد.
استراتژی های اجرایی برنامه
برنامه آموزشی مقطع کارشناسی پیوسته علوم آزمایشگاهی طوری تدوین شده است که دارای استراتژی های زیر باشد:
1- خدمات آزمایشگاهی بالینی مورد نیاز جامعه را برآورده سازد.
2- خدمات آزمایشگاهی مورد نیاز مراکز بهداشتی کشور که برای پیشگیری و حفظ سلامت لازم است تامین نماید.
3- از اصول وفنون جدید روش تدریس و یادگیری در حیطه نظری – عملی و کارآموزی در عرصه استفاده گردد.
4- فارغ التحصیلان بتوانند در حیطه های مختلف آموزشی تحقیقاتی خدماتی و تولیدی خدمات آزمایشگاهی مورد نیاز جامعه را پوشش دهند.
5- نظر به تغییر سریع و مداوم روشهای آزمایشگاهی فارغ التحصیلان این رشته از توانائی تطبیق خود با تکنولوژی جدید بر خوردار باشند.
شرایط و نحوه پذیرش دانشجو
بر اساس آزمون سراسری می باشد.
رشته مشابه در داخل کشور
این رشته در مقاطع کاردانی و کارشناسی ناپیوسته در اکثر دانشگاههای علوم پزشکی وجود داشت ولی پس از حذف دوره کاردانی و تبدیل آن به کارشناسی پیوسته از سال 1387 در مقطع کارشناسی پیوسته دانشجو می پذیرد.
رشته مشابه در خارج از کشور
در تعداد زیادی از دانشگاههای معتبر جهان این رشته به نامهای Medical Laboratory SciencesوSciences Clinical Laboratory وجود دارد.
آینده تحصیلی
رشته های مجاز با کارشناسی علوم آزمایشگاهی:
هماتولوژی-علوم انتقال خون- انگل شناسی- ایمنی شناسی- بیوشیمی بالینی - حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین - زیست فناوری پزشکی ( بیوتکنولوژی پزشکی)- نانوتکنولوژی پزشکی - ژنتیک انسانی - سم شناسی – قارچ شناسی پزشکی - میکروب شناسی - ویروس شناسی پزشکی - علوم تشریح و...
آینده شغلی رشته علوم آزمایشگاهی:
جذب در دانشگاهها و مراکز علمی به عنوان کارشناس گروه، اشتغال در آزمایشگاههای مراکز طبی – اشتغال در مراکز تحقیقاتی- اشتغال در سازمان انتقال خون- ثبت شرکت های دانش بنیان و فعالیت در حوزه تولید تجهیزات و کیت های آزمایشگاهی و ...
طول دوره و ساختار آن
متوسط طول دوره کارشناسی پیوسته علوم آزمایشگاهی 4 سال و نظام آموزشی آن مطابق آیین نامه آموزشی کاردانی کارشناسی پیوسته و نا پیوسته مصوب شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی است.
تعداد واحدهای درسی
دروس عمومی: 22 واحد
دروس پایه: 31 واحد
دروس اختصاصی: 61 واحد
کارآموزی در عرصه: 16 واحد
جمع واحد: 130 واحد