گروه زیست فناوری پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کرمان در سال 1403 تاسیس و با پذیرش اولین دوره دانشجویان کارشناسی ارشد زیست فناوری پزشکی فعالیت خود را به طور رسمی آغاز نمود.

زیست فناوری پزشکی (بیوتکنولوژي پزشکی) شاخه ای از پزشکی است که از سلول های زنده و مواد سلولی برای تحقیق و سپس تولید محصولات دارویی و تشخیصی استفاده می کند. این محصولات به درمان و پیشگیری از بیماری ها کمک می کنند. از واکسن ابولا گرفته تا نقشه برداری از DNA انسان تا اثرات کشاورزی، بیوتکنولوژی پزشکی در حال پیشرفت های عظیمی است و به میلیون ها نفر کمک می کند. زیست‌فناوری یا بیوتکنولوژی، به‌مفهوم به‌کارگیری سامانه‌های زیستی و جانداران برای توسعه یا تولید محصولات یا هر گونه کاربرد فناورانه که از سامانه‌های زیستی، جانداران یا مشتقات آن استفاده می‌کند تا محصولات یا فرایندهای خاصی را ایجاد یا اصلاح نماید، به‌کار برده‌شد. به‌طور کلی هر گونه کنش هوشمندانه بشر در آفرینش، بهبود و عرضه فرآورده‌های گوناگون با استفاده از جانداران، به ویژه از راه دستکاری آن‌ها در سطح مولکولی در حوزه این مهم‌ترین، پاک‌ترین و اقتصادی‌ترین فناوری حاضر یعنی زیست‌فناوری، جای می‌گیرد. نام این دانش از این رو در ایران با نام «بیوتکنولوژی» شناخته می‌شود که تقریباً در همه کشورهای جهان با همین نام شناخته می‌شود. پیش‌بینی می‌شود ارزش بازار جهانی زیست‌فناوری تا سال ۲۰۲۵ میلادی به بیش از 700 میلیارد دلار آمریکا برسد

در سال‌های اخیر، حوزه بیوتکنولوژی پزشکی رشد چشمگیری داشته است که منجر به ایجاد روش‌های ابتکاری مختلف برای پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری شده است. تکنیک‌های پیشرفته‌ای مانند واکنش زنجیره‌ای پلیمراز، تعیین توالی ژن، هیبریداسیون فلورسانس درجا، ریزآرایه‌ها، کشت سلولی، خاموش کردن ژن با واسطه RNA تداخلی، و ویرایش ژنوم کمک قابل توجهی به پیشرفت علم سلامت کرده‌اند. این روش‌ها نقش مهمی در دستاوردهایی مانند تعیین توالی ژنوم انسان، کاربرد سلول‌های بنیادی در پزشکی بازساختی، مهندسی بافت، نوآوری آنتی‌بیوتیک‌ها و تولید آنتی‌بادی‌های مونوکلونال برای استفاده درمانی داشته‌اند.

تاریخچه  و مراحل مختلف توسعه رشته:

زیست‌فناوری از رشته زیموتکنولوژی یا تخمیرشناسی (zymurgy) به وجود آمد. زیموتکنولوژی در جنگ جهانی اول برای پاسخ به نیازهای صنعتی در حمایت از جنگ گسترش یافت. مکس دلبروک مخمر را در مقیاس گسترده‌ای در طول جنگ برای پاسخ‌گویی به ۶۰٪ از نیاز خوراک‌دام‌های آلمانی رشد داد. ترکیبات دیگری همچون اسید لاکتیک نیز از تخمیر بدست آمد. در سمت متفقین، شیمیدان روسی حییم وایزمن از نشاسته برای برطرف کردن کمبود استون مورد نیاز انگلیسی‌ها که ماده خام اصلی cordite است، بوسیله تخمیر ذرت به استون استفاده کرد. تخمیر در حال گسترش از تولید خانگی سنتی به سمت صنعتی بود و طولی نکشید که «زیموتکنولوژی» مسیر را برای «زیست‌فناوری» باز کرد.

با گسترش کمبود مواد غذایی و کم شدن منابع، برخی به یک راه حل جدید صنعتی اندیشیدند. کارل ارکی مجارستانی واژه «بیوتکنولوژی» را در سال ۱۹۱۹ در مجارستان برای توصیف یک فناوری بر پایه تبدیل مواد خام به محصولات مفیدتر ابداع کرد.  استفاده از این کلمه پس از جنگ جهانی اول به سرعت گسترش یافت و به عنوان «زیست‌فناوری» وارد لغت نامه‌های آلمانی شد و تا خارج از کشور و حتی تا آمریکا برده شد. برای مثال، در شیکاگو، به وجود آمدن تحریم‌ها در پایان جنگ جهانی اول، صنایع زیستی را تشویق به ایجاد فرصت‌هایی برای محصولات تخمیری جدید، به ویژه بازاری برای نوشیدنی‌های غیر الکلی کرد. فرایندهای مبتنی بر تخمیر، محصولات در حال رشد سودمندی را تولید کردند. در دهه ۱۹۴۰، پنی سیلین چشمگیرترین آن‌ها بود. با وجود اینکه پنی سیلین در انگلستان کشف شد، اما به صورت صنعتی در ایالات متحده و با استفاده از یک فرایند تخمیری، تولید گردید.

توسعه بیوتکنولوژی را می توان به مراحل یا دسته های وسیعی تقسیم کرد که عبارتند از:

• بیوتکنولوژی باستانی (8000-4000 سال قبل از میلاد): تاریخ اولیه در ارتباط با غذا و سرپناه. شامل اهلی کردن حیوانات است.

• بیوتکنولوژی کلاسیک (2000 سال قبل از میلاد تا 1800–1900 پس از میلاد): بر اساس بیوتکنولوژی باستانی ساخته شده است. تخمیر باعث افزایش تولید غذا و دارو می شود.

• 1900-1953: ژنتیک.

• 1953-1976: تحقیقات DNA، علم منفجر شد.

• بیوتکنولوژی مدرن (1977): اطلاعات ژنتیکی موجودات را دستکاری می کند. مهندسی ژنتیک؛ فن آوری های مختلف ما را قادر می سازد تا عملکرد محصول و کیفیت غذا را در کشاورزی بهبود بخشیم و مجموعه وسیع تری از محصولات را در صنایع تولید کنیم.

شغل های مرتبط با رشته:

• محقق بیوتکنولوژی پزشکی

•  مهندس بیوپزشکی

• تحلیلگر داده های پزشکی

• کارشناس تولید و کنترل کیفیت در صنعت داروسازی

• مدیر توسعه تجاری در شرکت های بیوتکنولوژی پزشکی

• مدیر فروش در شرکت های بیوتکنولوژی پزشکی

• مدیر ارشد علمی در شرکت های بیوتکنولوژی پزشکی

• کارشناس بازاریابی در صنعت داروسازی و بیوتکنولوژی پزشکی

• مدیر تحقیقات و توسعه در شرکت های بین المللی برای تحقق اهداف ساخت داروهای جدید.

• کارشناس امور قانونی و حقوقی در صنعت داروسازی و بیوتکنولوژی پزشکی

رسالت گروه:

پیشرفت جامعۀ صنعتی و رشد و توسعۀ علم و فناوری در جهان، بشریت را با چالش‌های جدی در زمینۀ بهداشت، سلامت و مسائل مرتبط با آن مواجه ساخته است. تبدیل دانش به فناوری و به‌عنوان‌مثال شکل‌گیری جنبه‌های فناورانۀ علوم زیستی، جامعۀ بشری را به فکر استفاده از زیست‌فناوری در برطرف سازی چالش‌های مهمی در حوزۀ درمان و پیشگیری رهنمون ساخته است. امروزه در دوران زیست‌فناوری نوین با به ثمر رسیدن پروژه‌های موفقی همچون «پروژۀ ژنوم انسان»، «تولید واکسن‌های نسل سوم.« «طراحی و توسعه روش‌های نوین تشخیصی»، «ایجاد گیاهان و حیوانات تراریخت  با کاربرد پزشکی»، «داروسازی بیولوژیک و ژن‌محور» و «کاربردهای سلول‌های بنیادی و مهندسی بافت» چشم‌انداز روشنی برای ارتقای سطح سلامت جامعۀ بشری ایجاد شده است. از این روست که ایجاد بستۀ پژوهشی و آموزشی آکادمیک و استاندارد با توجه به اولویت‌ها و ضرورت‌های پزشکی در کشور، ضرورت تربیت نیروهای متخصص در این رشته علمی را موجه می‌کند.
متخصصان این رشته می‌توانند با دانش و توانمندی‌های علمی مهمی که در عرصۀ علوم زیستی کسب می‌کنند، به طراحی و ساخت بیوراکتورها و بیوژنراتورهای مولد فرآورده‌های مهم و گران‌قیمتی مانند داروها و واکسن‌های نوین زیستی (بیولوژیک)، طراحی و ساخت کیت‌های تشخیصی، طراحی و شناخت انواع پروب‌ها با استفاده از آنتی‌بادی-های تک‌زنجیره‌ای نوترکیب و غیره به‌منظور درمان انواع بیماری‌ها اقدام کنند. علاوه بر این می‌تواند با جلوگیری از خروج ارز از کشور، با فروش محصولات خود در سطح ملی و بین‌المللی به مولدین علم، فناوری و ثروت در جامعه تبدیل شوند و به افزایش سطح درآمد ملی کشور کمک کنند.

اهداف گروه:

• تعلیم و تربیت نیروی انسانی متخصص و کارآمد

• ارتقاء عملکرد آموزشی با بهره گیری از روش­های نوین تدریس

• برگزاری کارگاه­های تخصصی برای دانشجویان

• پیگیری مشکلات آموزشی دانشجویان

• اجرای طرح­های پژوهشی کاربردی، نوآورانه، فن آورانه و محصول محور

• توسعه و پیشرفت فضای آموزشی و پژوهشی

• بهبود امکانات رفاهی دانشجویان و اعضای گروه

چشم انداز:

فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد زیست فناوری پزشکی اهداف گوناگون بالینی، از جمله، تشخیص سرطان، تولید انواع واکسن، تعیین نقشه ژنی، درمان‌های مولکولی و تولید پروتئین‌های نوترکیب دارویی را دنبال می کنند. فارغ‌التحصیلان این رشته محققینی هستند که در محیط آزمایشگاهی درباره بیماری‌ها و نحوه بهبود آن‌ها به پژوهش می‌پردازند و در نتیجه محصولات دارویی تولید می‌کنند.